Πέμπτη 2 Δεκεμβρίου 2010

ΒΗΜΑ ΤΡΙΤΟ (8 Δεκεμβρίου): Αύριο το πρωί πρέπει να έχω τελειώσει μια ιστορία

Συμβουλές πρώτης ανάγκης σε στιγμές δημιουργικού πανικού

Α. Αρχίζω
1. Σκιαγραφώ χαρακτήρες, στόχο, ύφος, σενάριο...χωρίς τη λεκτική ένδυση
2. Σκεφτείτε δύσκολες, εξαίσιες, ασυνήθεις στιγμές της ζωής (σας)
3. Mind-mapping: μια λέξη στο κέντρο μιας λευκής σελίδας και τα συνειρμικά της πλοκάμια

Β। Αναζητώ μια ενδιαφέρουσα πρώτη παράγραφο.

Γ. Δημιουργώ χαρακτήρες/ τους δίνω ζωή/ Δεν είμαι εγώ

όνομα
ηλικία
δουλειά
εθνικότητα
εμφάνιση
διαμονή
αγαπημένο χρώμα
φίλοι
οικογένεια
φαγητά
ποτά
στέκια
φοβίες
λάθη
ελαττώματα
ζώα
ασχολίες
εμμονές
τι μισεί
τι αγαπάει
σε τι έχει αδυναμία
θρησκεία
ισχυρές μνήμες
ασθένειες
τι τον εκνευρίζει /ηρεμεί
συνήθειες στον ύπνο
τικ

Δ. Η οπτική γωνία
- το α’ πρόσωπο: ενώνει αφηγητή ήρωα και αναγνώστη με μια σειρά από μυστικά/ οριοθετεί τις σχέσεις του αναγνώστη με τους άλλους ήρωες
- το β’ πρόσωπο: ο αναγνώστης γίνεται κι ο ίδιος ήρωας, αντιμετωπίζει άμεσα τις δυνατότητες που προκύπτουν από την ιστορία
- το γ’ πρόσωπο (απεριόριστη γνώση): το βάρος στον αφηγητή, παθητικός αναγνώστης
- το γ’ πρόσωπο (περιορισμένη γνώση): το βάρος στον αναγνώστη, που έτσι γίνεται πιο ενεργός.

Ε. Γράφω ένα διάλογο με νόημα – αποδίδω δυναμικά και όχι στατικά ένα χαρακτήρα και τα συναισθήματά του:
Ο Νίκος βλέπει τη γυναίκα του τη Μαίρη ένα Σάββατο πρωί να ετοιμάζεται για βόλτα στα μαγαζιά. Όμως την προηγούμενη ημέρα έχει ο ίδιος εξαντλήσει όλες τις πιστωτικές κάρτες χωρίς να έχει τολμήσει να της το πει.

- Ο Νίκος σηκώθηκε. «Εε, για πού τόβαλες;΄»
- «Πού πας;» είπε ο Νίκος κοιτάζοντας κατάματα τη Μαίρη.
- Βαθιά αναπνοή. Ή τώρα ή ποτέ. «Πού πηγαίνεις;»

Ας συνεχίσουμε το παιχνίδι
- «Πού πηγαίνεις;» ο Νίκος έκανε ένα δυνατό κρακ με τα δάχτυλά του ενώ κοιτούσε το πάτωμα.
- «Στα μαγαζιά» η Μαίρη απάντησε κρατώντας την πόρτα μισάνοιχτη, λίγο πριν βγει, και κοιτώντας το σκυμμένο κεφάλι του Νίκου.
- «Θα έλεγα πως όχι» ίσα-ίσα που ακούστηκε η φωνή του Νίκου «Έχουν γεμίσει όλες οι κάρτες μας».

Κι ας κάνουμε μια σειρά από ανεπαίσθητες αλλαγές.

- «Πού πηγαίνεις;» Ο Νίκος έκανε ένα δυνατό κρακ με τα δάχτυλά του ενώ κοιτούσε το πάτωμα. «Στα μαγαζιά.»

Η Μαίρη απάντησε κρατώντας την πόρτα μισάνοιχτη, λίγο πριν βγει, και κοιτώντας το σκυμμένο κεφάλι του Νίκου. «Θα έλεγα πως όχι».

Ίσα-ίσα που ακούστηκε η φωνή του Νίκου «Έχουν γεμίσει όλες οι κάρτες μας».

Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου 2010

ΒΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ

Δυστυχώς το δημοσιεύω εκ των υστέρων.Για κάποιο λόγο είχα αποκλειστεί από το ιστολόγιο και δεν μπορούσα να αναρτήσω.
Έτσι θα αναρτήσω αναδρομικά το βήμα που κάναμε, και θα προσπαθήσω μέχρι την Παρασκευή να προσθέσω όσα θα επιχειρήσουμε την ερχόμενη Τρίτη, 8 Δεκέμβρη. Να θυμίσω ότι περιμένουμε να μας διαβάσετε τη σύντομη ιστορία σας. Καλή δουλειά.

ΒΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ: Μπροστά στη λευκή σελίδα

- Δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω

- Δεν έχω ιδέες

- Δεν έχω θέμα, δεν ξέρω για τι να γράψω

- Δεν έχω αρκετη φαντασία

Θέλω όμως να γράψω, πρέπει κάτι να γράψω, δε γίνεται να περάσει κι αυτή η μέρα και να μην έχω γράψει τίποτα, αν κι αυτήν την ημέρα δε γράψω τίποτα είμαι ένα τίποτα.

Ιδού μερικά φάρμακα (δε φέρνουν πάντα αποτέλεσμα)

α. Πού κρύβεται η ιστορία;

- Στη ζωή

- Στην εφημερίδα

- Στην ιστορία ενός άλλου

- Στα βιώματά μας

- Οπουδήποτε

Το χαοτικό σημειωματάριο

- Η καθημερινή συνήθεια της καταγραφής-συγγραφής

- Το βραδινό τέταρτο, οι αισθήσεις του ντετέκτιβ και οι αισθήσεις του συγγραφέα

β. Ο γοητευτικός χαρακτήρας και η λευκή σελίδα

- Το παράδειγμα του Καισαρίωνα

γ. Τι θα γινόταν αν…

- Αποδομώντας την πραγματικότητα

- Αποδομώντας μια άλλη ιστορία

δ. Η πρώτη παράγραφος – η πρώτη γραμμή: σπουδαίες γεννήτριες


Οι συνθήκες της συγγραφής και τα αποσιωπητικά της έμπνευσης: Καισαρίων (Κ. Π. Καβάφης -1918)

Εν μέρει για να εξακριβώσω μια εποχή,

εν μέρει και την ώρα να περάσω,

την νύχτα χθες πήρα μια συλλογή

επιγραφών των Πτολεμαίων να διαβάσω.

Οι άφθονοι έπαινοι κ’ η κολακείες

εις όλους μοιάζουν. Όλοι είναι λαμπροί,

ένδοξοι, κραταιοί, αγαθοεργοί·

κάθ’ επιχείρησίς των σοφοτάτη.

Aν πεις για τες γυναίκες της γενιάς, κι αυτές,

όλες η Βερενίκες κ’ η Κλεοπάτρες θαυμαστές.

Όταν κατόρθωσα την εποχή να εξακριβώσω

θάφινα το βιβλίο αν μια μνεία μικρή,

κι ασήμαντη, του βασιλέως Καισαρίωνος

δεν είλκυε την προσοχή μου αμέσως.....

A, να, ήρθες συ με την αόριστη

γοητεία σου. Στην ιστορία λίγες

γραμμές μονάχα βρίσκονται για σένα,

κ’ έτσι πιο ελεύθερα σ’ έπλασα μες στον νου μου.

Σ’ έπλασα ωραίο κ’ αισθηματικό.

Η τέχνη μου στο πρόσωπό σου δίνει

μιαν ονειρώδη συμπαθητική εμορφιά.

Και τόσο πλήρως σε φαντάσθηκα,

που χθες την νύχτα αργά, σαν έσβυνεν

η λάμπα μου —άφισα επίτηδες να σβύνει—

εθάρρεψα που μπήκες μες στην κάμαρά μου,

με φάνηκε που εμπρός μου στάθηκες· ως θα ήσουν

μες στην κατακτημένην Aλεξάνδρεια,

χλωμός και κουρασμένος, ιδεώδης εν τη λύπη σου,

ελπίζοντας ακόμη να σε σπλαχνισθούν

οι φαύλοι —που ψιθύριζαν το «Πολυκαισαρίη»


Μου αρέσουν ιδιαίτερα εκείνα τα αποσιωπητικά μετά το "αμέσως": Η στιγμή που από την καθημερινότητα περνάμε στην ποίηση, από τους πεζούς ανθρώπους στον ποιητικό ήρωα παραμένει μυστική. Ακόμα περισσότερο, άρρητη.

Δευτέρα 15 Νοεμβρίου 2010

Η ΛΕΓΟΜΕΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΟ ΚΟΤΤΕΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ

ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥΤΟ ΠΟΥ ΜΑΣ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΤΟΥΤΗ ΤΗ ΖΩΗ
Ο,ΤΙ ΚΑΙ ΝΑ ΝΑΙ,ΕΜΕΝΑ Μ' ΕΡΙΞΕ,ΟΠΩΣ ΡΙΧΝΕΤΑΙ Η ΠΕΤΡΑ ΣΤΗ ΓΗ
ΟΛΑ ΕΜΟΙΑΖΑΝ ΜΕ ΧΕΙΜΑΡΡΟ,ΠΟΥ ΠΕΡΝΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΒΡΑΧΙΑ,ΠΡΟΤΟΥ ΣΥΝΑΝΤΗΘΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΩΚΕΑΝΟ.

Τρίτη 2 Νοεμβρίου 2010

Βήμα πρώτο: Θα γίνει την Τρίτη, 9 Νοεμβρίου

Η τέχνη της ανάγνωσης, η σχέση της με την τέχνη της γραφής.

Η πρώτη μας συνάντηση αφορά έμμεσα τη συγγραφή. Θα εστιάσουμε στην ανάγνωση, γιατί η ανάγνωση –η απολαυστική ανάγνωση- είναι απαραίτητη συνθήκη για τη συγγραφή. Σπάνια συναντάμε συγραφέα που να μην είναι συστηματικός αναγνώστης. Θα μιλήσουμε για λέξεις, παραγράφους, κείμενα και βιβλία που αγαπήσαμε, αναζητώντας μια διαφορετική εμπειρία: εκείνη του ξανα-διαβάσματος, με άλλους όρους και άλλα –ελπίζω- κέρδη.

Μερικά θέματα που συνήθως προκύπτουν στις πρώτες μας συναντήσεις είναι τα παρακάτω:
- Η σχέση του αναγνώστη με το συγγραφέα.
- Η στάση του αναγνώστη απέναντι στο κείμενο που διαβάζεικαι το εσωτερικό βιβλίο
- Γιατί διαβάζουμε μια ιστορία;
- Γιατί σταματάμε να διαβάζουμε μια άλλη;

Ως πρώτο ερέθισμα, λίγα κείμενα που σταχυολόγησα από δυο βιβλία σχετικά με την ανάγνωση.

«…οφείλουμε να καταξιώσουμε την απόλαυση του κειμένου ενάντια στην ταπείνωση της λογοτεχνίας σαν απλής ψυχαγωγίας. …».
Ρολάν Μπαρτ, Η απόλαυση του κειμένου, εκδ. Ράππα

«…Η ανάγνωση είναι πρώτα απ’ όλα η μη ανάγνωση, ενώ ακόμη και για τους γνωστούς και αφιερωμένους αναγνώστες, η κίνηση της απόκτησης και του ανοίγματος ενός βιβλίου καλύπτει πάντα την αντίστροφη κίνηση η οποία, επειδή συντελείται την ίδια στιγμή, μας διαφεύγει…».

«...Το παράδοξο της ανάγνωσης είναι ότι η πορεία προς τον εαυτό μας περνά μέσα από ένα βιβλίο αλλά πρέπει να παραμείνει ένα πέρασμα. Γι’ αυτό ο καλός αναγνώστης προτιμά να διασχίζει τα βιβλία, καθώς γνωρίζει ότι το καθένα κουβαλάει ένα κομμάτι του εαυτού του και μπορεί να του ανοίξει τον δρόμο, εάν έχει τη σύνεση να μη σταματήσει σε κανένα απ’ αυτά…». Πιερ Μπαγιαρ, Πώς να μιλάμε για βιβλία που δεν έχουμε διαβάσει

«...υπάρχουν νεκρές αναγνώσεις (καθυποταγμένες στα στερεότυπα, στις διανοητικές επαναλήψεις, στη συνθηματολογία) και υπάρχουν και ζωντανές αναγνώσεις (που παράγουν ένα εσωτερικό κείμενο, που προσομοιάζει σε μια δυνητική γραφή του αναγνώστη)... »

«…διάβασμα δεν είναι μόνο γνώση, είναι επίσης, και ίσως κυρίως, λήθη, και με τον τρόπο αυτό μας οδηγεί ν’ ανακαλύψουμε εκείνο που μέσα μας αποτελεί τη λήθη του εαυτού μας…»
Πιερ Μπαγιάρ, Πώς να μιλάμε για βιβλία που δεν έχουμε διαβάσει, εκδ. Πατάκη

Ας προταθείί από τώρα και η εργασία μας για την επόμενη συνάντηση: φέρτε πέντε-έξη γραμμές από ένα αγαπημένο σας κείμενο που ξανα-διαβάσατε, μοιραστείτε το εσωτερικό κείμενο που γράφτηκε στο μυαλό σας με αφορμή την ανάγνωση αυτή. Όσοι θέλετε και μπορείτε να μπείτε στον κόπο, προσαρμόστε την εργασία αυτή στο ιστολόγιό μας. (αυτό φυσικά ισχύει και για τους παλιούς που δεν θα είναι παρόντες στη συνάντηση).

Τρίτη 5 Οκτωβρίου 2010

Καλή -τρίτη- αρχή

Εδώ και δύο χρόνια στο σχολείο μας λειτουργεί μια λογοτεχνική ομάδα. Συγκεντρωνόμαστε δέκα φορές μέσα στη σχολική χρονιά προσπαθώντας να ζήσουμε τη συγγραφική εμπειρία «από μέσα», όχι ως αναγνώστες αλλά ως συγγραφείς. Την τρίτη εφετινή χρονιά ανανεώνουμε το ραντεβού, καθηγητές και μαθητές, προσπαθώντας να μοιραστούμε εμπειρίες και κείμενα, μήπως και καταλάβουμε τι σπρώχνει κάποιους ανθρώπους στη συγγραφή και τη δημόσια έκθεση του κόσμου τους.
Περιμένουμε κι εσάς.
Οι παλιοί δε χρειάζονται βέβαια πρόσκληση. Το ιστολόγιο σας περιμένει.

Παρασκευή 4 Ιουνίου 2010

εμπρος

Οι επαναστάτες είναι ανήσυχοι για το μέλλον, οι εραστές για το παρελθόν,
οι ποιητές έχουν επωμιστεί και τα δυό.

Τετάρτη 12 Μαΐου 2010

κατι

να με συγχωρείτε που δεν ασχολούμαι πολύ με τον χώρο μας,αλλά έχουν προκύψει πολλές υποχρεώσεις.δεν ξέρω αν 8α τα καταφέρω.δυσκολεύουν τα πράγματα.κούραγιο σε όλους.αλλά όπως λέει και ο Λειβαδίτης."8α ξαναβρε8ούμε μια μέρα,και τότε όλα τα βράδυα και όλα τα άστρα και όλα τα τραγούδια 8α είναι δικά μας" τίμια φράση.μπορεί και λίγο άδικη.